چهارشنبه, 09 مرداد 1398 ساعت 08:37

فرهنگ سیاسی و تاثیر آن بر رفتار انتخاباتی شهروندان/ دکتر رضا حیدری نژاد

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

فرهنگ سیاسی و تاثیر آن بر رفتار انتخاباتی شهروندان

دکتر رضا حیدری نژاد

فرهنگ سیاسی در هر جامعه متاثر از فرهنگ عمومی آن جامعه است. فرهنگ سیاسی مفهومی است که اهداف سیاسی کلان جامعه را در بر می گیرد و توجه خود را بر مفاهیمی چون قدرت، آزادی، برابری، دولت و حکومت، مردم، مشروعیت، مشارکت و… معطوف می کند.

فرهنگ سیاسی را در یک عبارت کلی می توان به عنوان بخشی از فرهنگ اجتماعی، مجموعه اي از نگرش ها و جهت گیري هاي اعضاي یک جامعه نسبت به نظام سیاسی، نخبگان سیاسی و قدرت سیاسی تعریف کرد.

نگرش و جهت گیری سیاسی یک جامعه نسبت به پدیده قدرت، حکومت و نظام سیاسی همچنین کیفیت خواسته‌ها و تکالیف متقابل بین مردم و حکومت در فرهنگ سیاسی بررسی می‌شود. فرهنگ سیاسی در طول حیات سیاسی اجتماعی یک ملت، تحت تاثیر عوامل مختلف اعم از وضعیت اقلیمی و موقعیت جغرافیایی، شرایط تاریخی، نظام اعتقادی، ساختار سیاسی- اجتماعی و بالاخره آداب و رسوم و سنت ها و اندیشه های سیاسی شکل می‌گیرد و سپس در یک فرآیند مستمر و درازمدت جامعه پذیری سیاسی نهادینه می‌شود و از نسلی به نسل دیگر انتقال پیدا می کند. در کل، مهمترین عوامل جامعه پذیري سیاسی که در سراسر زندگی در شکل گیري شخصیت سیاسی فرد تأثیر دارند، عبارتند از: خانواده، نهادهاي آموزشی، نهادهاي مذهبی، گروه همسالان، حرفه، طبقه و شأن اجتماعی، رسانه هاي ارتباط جمعی، گروههاي نفوذ.

خانواده، گروه همسالان و نهادهاي مذهبی جزء عناصر اولیه جامعه پذیري و ساختار نظام سیاسی، گروه هاي نفوذ، رسانه هاي ارتباط جمعی و… جزء عناصر ثانویه جامعه پذیري به حساب می آیند.

فرهنگ سیاسی محصول تاریخ نظام سیاسی است که ریشه در رفتار عمومی و نیز تجربه هاي شخصی داشته و مطالعه دقیق آن، فرایند تبدیل تقاضاها و خواسته ها را به تصمیمات، استراتژي ها و سیاست ها نشان می دهد .بر این اساس، تحلیل ابعاد گوناگون فرهنگ سیاسی می تواند تصویري واقعی از رابطه اقتدار سیاسی و ارزش ها به دست داده و ما را قادر سازد میزان مشروعیت نظام سیاسی را مورد ارزیابی قرار دهیم.

مشارکت سیاسی تنها به این دلیل که ابزاری جهت تحت فشار قرار دادن نخبگان باشد نیست، بلکه به این دلیل که در افراد احساس رقابت به وجود می آورد و اعتبار آن را افزایش می دهد، نیز دارای ارزش است. سطح بالای مشارکت از جمله شاخص‌های مهم توسعه سیاسی است، که درمقابل بی‌تفاوتی سیاسی قرار می گیرد. مشارکت سیاسی در بین مردمی که می‌خواهند همواره در جامعه نقش داشته باشند و بر تصمیم گیری ها و سیاست ها تاثیر گذار باشند، بسیار مقوله ی مهمی است و اگر این نقش ها فراهم نباشد احساس بی قدرتی می کنند، که آن نیز به بدبینی نسبت به حکومت سیاسی خواهد انجامید، که خود در نهایت به اعتراض و آشوب منتهی می شود.

با توجه به این که عادات، خلقیات و تجربه های سیاسی شهروندان ایرانی در شکل‌دهی به فرهنگ سیاسی به طور اعم و رفتار انتخاباتی به طور اخص نقش دارد، به برخی از این عادت ها و خلقیات اشاره می‌شود. پژوهشگران زیادی تاکنون در بررسی خودشان این مطلب را گوشزد کردند که افراد به لحاظ فرهنگی و سیاسی بدبین هستند و به دنیای سیاست با خوشبینی نگاه نمی‌کنند، نقل قول‌های فراوانی وجود دارد که ماهیت این مطلب است و اینکه سیاست پدر و مادر ندارد و هرکسی وارد سیاست می شود، به دنبال جیب خودش است و با این عبارت که مردم هرگز به فردی رای نمی دهند، و اگر هم رای بدهند آنها برای لج کردن با فردی به کس دیگر رای می‌دهند… به طور خلاصه باید گفت برخی از مردم در عین حال که بسیار سیاسی هستند، اما همواره پنهان کاری را بر شفافیت در عرصه سیاست ترجیح می‌دهند. در بسیاری از نظرسنجی های انتخاباتی در برگزاری یک انتخابات مشخص خواهد کرد که به چه جریان، چه کسی رای خواهد داد، همچنین همواره گروهی که هنوز تصمیم نگرفتند بسیار زیادند.

فضای انتخاباتی ایران از ابتدا تا امروز، به دلایل گوناگون، همواره، با جنگ روانی و رسانه‌ای مواجه بوده است و در چنین بستری، شاهد اوج عملکردِ تخریبی بوده‌ایم.

در جوامع برخوردار از فرهنگ سیاسی مشارکتی، اعضاي جامعه تقریباً از آگاهی هاي سیاسی لازم برخوردارند و بر جریان سیاست گذاري عمومی تأثیر می گذارند. در چنین جوامعی، رابطه مردم با حکومت حالتی مشارکتی پیدا می کند. اصولاً در این جوامع، نهادهاي مشارکت شکل گرفته و توسعه می یابند و عموم مردم از مجاري و نهادهاي مشارکت قانونی خواسته هاي مورد نظر خویش را به اطلاع دستگاه حکومتی رسانده و آن را اعمال می کنند. ارتباط اساسی توسعه سیاسی با فرهنگ سیاسی بدین صورت است که توسعه سیاسی نیازمند فرهنگ سیاسی سازگار با آن است که دانشمندان علم سیاست آن را فرهنگ سیاسی مشارکتی نام می برند.

خواندن 57 دفعه آخرین ویرایش در چهارشنبه, 09 مرداد 1398 ساعت 08:51
برای ارسال نظر وارد سایت شوید